Temperatuurmeting op het oog
Nieuwe column van Richard Schukkink
Herken je het probleem: op vakantie en vergeten om je thermometer of waterkoker met thermostaat in te pakken? Er is een eenvoudige oplossing: kijk en luister naar het water!
Je zult ontdekken dat ook zonder gebruik te maken van een thermometer de temperatuur af te lezen is. Grofweg kun je 5 verschillende stadia onderscheiden:
- Garnalen ogen: Kleine belletjes ter grote van de ogen van een garnaal of een speldenknop komen naar het oppervlak en knappen stuk. Er verschijnt een klein beetje stoom. De temperatuur zal tussen de 68 en 79 ℃ bedragen. Daarmee geschikt voor gevoelige groene theesoorten zoals Gyokuro en Sincha
- Krabben ogen: Bellen ter grote van krabben ogen komen naar het oppervlak. Ook ontsnapt er een kolom stoom. De temperatuur zal zo'n 78 ℃ bedragen een daarmee geschikt zijn voor witte thee, gestoomde groene thee en licht geoxideerde oolongs.
- Vissen ogen: Er ontsnappen bellen ter grote van vissenogen of parels. Stoom ontsnapt in een dikke wolk, de ketel zal ook meer geluid maken dan tijdens het krabben ogen stadium. De temperatuur: tussen de 79 en 82 ℃. Perfect voor de meeste witte en groene theesoorten. Wanneer de thee toch te bitter smaakt is het een goed idee om een lagere watertemperatuur te gebruiken.
- Parelketting: Bellen ter grote van parels komen als een continue stroom naar het oppervlak. De temperatuur is tussen de 90 en 96 ℃. Perfect voor zwarte thee, Pu Ehr en verder geoxideerde oolongs.
- Razende vloed: Het water maakt het geluid van een razende vloed. Grote bellen borrelen door het water. De zuurstof zal in in hoog tempo aan het water ontsnappen. Traditioneel wordt dit water daarom "dood water" genoemd of zoals de Chinezen zeggen: "oude mannen water". De temperatuur bedraagt 100 ℃ en is daarmee ongeschikt voor thee. Kruiden geven bij deze temperatuur daarin tegen hun mooiste aroma's af!
Mijn vrouw was buitengewoon verbaasd over mijn ontdekking. Natuurlijk heb ik haar niet verteld dat deze methode in China al meer dan 1000 jaar toegepast wordt!
Richard Schukkink
Bedankt voor je reactie!
Er kunnen twee redenen zijn om water eerst te koken: wanneer je water met te veel mineralen gebruikt zal een deel hiervan bij koken neerslaan. Dit voorkomt het schuim laagje op de thee. Dit is wellicht de reden dat veel waterkokers het water aan de kook brengen. Een betere manier is water met weinig mineralen te gebruiken, bijvoorbeeld Spa Rheine. De tweede reden is om bacteriën in onzuiver water te doden. In Nederland niet nodig maar er zijn veel landen waar dit noodzakelijk is. Zuurstof in het water is belangrijk voor de smaak van de thee.
Wat betreft de temperatuur: koffie en thee hebben ook op dit vlak veel overeenkomsten: hogere watertemperatuur zorgt voor een hogere extractie. Net als bij koffie gaat het ook bij thee er niet om zoveel mogelijk smaakstoffen te onttrekken maar de juiste. Daarbij zijn sommige theesoorten bijzonder gevoelig voor hoge watertemperaturen. Denk bijvoorbeeld aan gestoomde groene theesoorten. Deze zullen snel bitter worden.
Verder geoxideerde theesoorten zoals zwarte thee hebben hier minder last van.
Leopold Koffieschool
Zeer interessant.
Begrijp ik het nu goed dat water nooit mag koken?
Ik weet sinds kort dat de mineralen in het water stuk gaan zodra het kookt en dat daarmee het water minder geschikt is voor groene thee en slow Coffee. Ik begreep wel dat water gekookt mocht zijn voor zwarte thee, omdat dit al gefermenteerd is.
Waarom bestaan er waterkokers die eerst het water laten koken?!